maten, vervangen en losse onderdelen
Kraken bij het trappen, een crank die net iets speling heeft, of een pedaal dat vervangen moet worden: bij een Bosch-middenmotor zit er meer techniek achter dan bij een gewone fiets. Hier lees je hoe het crankstel in elkaar zit, welke generaties Bosch gebruikt en wat je zelf kunt doen — en wat echt naar de werkplaats moet.
Bij ons in de winkel is dit een van de meest gestelde vragen over Bosch-fietsen: "er zit speling op mijn trapas" of "het kraakt bij elke trap". Vaak is de oorzaak simpel — een crank die niet meer strak genoeg vastzit — maar omdat het crankstel bij een Bosch-middenmotor rechtstreeks op de motoras zit, is de reparatie net anders dan bij een gewone fiets zonder motor.
Bosch heeft de manier waarop cranks aan de motor bevestigd worden meerdere keren aangepast: de Active Line, Performance Line en Performance Line CX (Gen2), de nieuwere Gen3-motoren en het Smart System (Gen4) gebruiken elk net iets andere onderdelen en gereedschap. Verwissel je onderling, dan past het simpelweg niet.
In deze pagina zetten we de opbouw van een Bosch-crankstel op een rij: welke onderdelen erbij horen, welke maten en standaarden er zijn, wat je veilig zelf kunt doen (zoals een pedaal vervangen) en wanneer een losse crank een reden is om meteen langs te komen.
Vier onderdelen werken samen om jouw trapkracht — en de motorondersteuning — naar het achterwiel te brengen.
De twee armen met pedalen eraan, meestal 170 of 175 mm lang. Ze klemmen op de as die uit de motor steekt, meestal met een ISIS-spline (een gekartelde as met 10 groeven) of een smallere variant daarvan.
standaardBij Active Line en Performance Line (Gen2) zit vaak een klein tandwiel direct op de motor (onderdeel van de overbrenging); bij nieuwere motoren zit een normaal kettingblad op een spider, soms als direct mount.
Schroeven in de crankarm met 9/16 inch-draad — bijna universeel, ongeacht het motormerk. Let op: het linker pedaal heeft linkse draad (losdraaien = met de klok mee).
universeelEen krakend of tikkend geluid bij het trappen komt in de praktijk meestal van een losse crank, een droge trapas, of een kettingblad-bout — niet van de Bosch-motor. Voordat je aan de motor gaat twijfelen: laat eerst het crankstel controleren.
Cranks, crankpullers en lockrings zijn per motorgeneratie anders. Verwissel ze niet zomaar tussen fietsen.
| Generatie | Motoren | Crank-koppeling | Let op |
|---|---|---|---|
| Gen2 (vanaf ca. 2014) | Active Line, Active Line Plus, Performance Line, Performance Line CX | ISIS-spline | Klassieke ISIS-crankpuller nodig; ring met borgring |
| Gen3 (vanaf ca. 2017) | Performance Line/CX Gen3, Active Line Plus Gen3, Cargo Line | Smallere spline-variant (vaak "mini-ISIS"/BNI genoemd) | Niet uitwisselbaar met Gen2-crankpuller — controleer bij de dealer welk gereedschap nodig is |
| Gen4 / Smart System (vanaf ca. 2020) | Performance Line CX Gen4, Cargo Line Gen4 | ISIS-spline, ander boutbeeld dan Gen2 | Eigen lockring-maat; ISIS-crankpuller + Torx-sleutel nodig |
Bron: fabrikant- en dealerinformatie over Bosch-motorgeneraties. Wissel bij twijfel niets zelf — geef ons het framenummer of motortype door, dan checken wij in onze Bosch-dealersoftware welke onderdelen bij jouw fiets horen.
Een crank die speling heeft, slijt de spline in de motoras versneld — en dat is een dure reparatie.
Als een crankarm niet meer strak op de as zit, "werkt" de spline bij elke pedaalslag een klein beetje los. Rijd je zo door, dan slijt niet alleen de crank maar ook de as in de motor zelf rond — en die reparatie kost aanzienlijk meer dan een crank op tijd laten vastdraaien.
De crankbout van een Bosch-motor moet met een momentsleutel worden vastgedraaid — te los geeft speling, te vast beschadigt de spline of het schroefdraad. Het exacte moment verschilt per model en staat in de handleiding van je fiets of motor; laat dit bij twijfel door de werkplaats doen.
Van alle crankstel-klussen is dit de enige die de meeste mensen zelf kunnen, met de juiste sleutel.
Dat raden we af zonder momentsleutel. De crankbout zit direct op de motoras — verkeerd vastdraaien kan de motor beschadigen. Pedalen vervangen is prima zelf te doen; de crank zelf demonteren laten we liever in de werkplaats gebeuren.
Breed overzicht van wat er allemaal onder de noemer "crankstel" valt bij e-bikes.
Classic Line, Active Line, Active Line Plus, Performance Line, Performance Line CX, Performance Line Speed, Cargo Line — elk in meerdere generaties (Gen2/Gen3/Gen4/Smart System).
ISIS-crankpuller (of mini-ISIS-variant per generatie), Torx-sleutels (T20/T30), lockring-tool met 8 nokken, momentsleutel. Niet elk merk crankpuller past op elke Bosch-generatie.
Diameter en tandenaantal verschillen per motorgeneratie en per fietsmerk (meestal 38-44 tanden); lockrings van Gen3 en Gen4 hebben andere maatvoering en passen niet op elkaar.
Bekende merken op onze fietsen en in de branche: Union/Marwi, VP Components, Shimano, Ergon, Wellgo, Cube, Look, XLC — allemaal met standaard 9/16"-draad.
170 mm en 175 mm zijn de gangbare maten op e-bikes; kortere cranks (bijv. 165 mm) komen voor bij lage instapmodellen en bakfietsen voor meer bodemvrijheid in bochten.
De breedte tussen de pedalen (afstand crank-tot-crank). Bij e-bikes met middenmotor doorgaans iets ruimer dan bij een gewone fiets door de bredere motorbehuizing.
ISIS-spline — gekartelde asverbinding tussen motor en crankarm, met 10 groeven; het meest gebruikte koppelsysteem bij Bosch.
Crankpuller — speciaal gereedschap om een crankarm van de as te trekken zonder de spline te beschadigen.
Lockring — de borgring die het kettingblad of de crankarm op zijn plek vergrendelt.
Kettingblad / spider — het getande wiel voor op de crank waar de ketting overheen loopt; de "spider" is de arm-constructie waar het blad op vastzit.
Trapas — de as (en het lager) waar de cranks omheen draaien; bij een middenmotor grotendeels vervangen door de motoras zelf.
Kettinglijn — de denkbeeldige rechte lijn van kettingblad naar tandwielcassette; belangrijk voor soepel en stil schakelen.
Trapperdraad (9/16") — de vrijwel universele schroefdraadmaat waarmee pedalen in de crankarm gaan; links linkse draad, rechts gewone draad.
Direct mount — kettingblad dat rechtstreeks op de motor/spider klikt, zonder losse bouten.
Smart System — Bosch' nieuwste generatie (Gen4) met eigen app-koppeling, display en aandrijflijn-onderdelen die niet uitwisselbaar zijn met oudere systemen.
Bosch DiagnosticTool — de dealersoftware waarmee wij motor, accu en sensoren van een Bosch-fiets uitlezen en foutcodes herleiden.
Nm (newtonmeter) — eenheid voor aandraaimoment; te belangrijk om op gevoel te schatten bij een crankbout.
Q-factor — de breedte tussen de buitenkant van beide crankarmen/pedalen, bepalend voor je trapcomfort.
Ruim 80% van onze fietsen heeft een Bosch-middenmotor — het crankstel checken zit standaard in onze afleverbeurt.
We controleren of beide crankarmen strak vastzitten en of het kettingblad recht en zonder speling draait, met het juiste aandraaimoment.
Onze werkplaats werkt met Bosch-dealersoftware en het juiste ISIS-gereedschap per generatie, zodat we een crank of kettingblad zonder gokken demonteren en weer vastzetten.
Twijfel je of jouw geluid of speling normale slijtage is of iets dat aandacht nodig heeft? Kom langs of bekijk onze reparatie- en werkplaatstarieven.
Waarom kraakt mijn Bosch e-bike bij het trappen?
Meestal door een crank die niet meer helemaal strak zit, een droge trapas/spline, of een losse kettingbladbout. Zelden is het de motor zelf. Laat het bij aanhoudend gekraak controleren voordat de spline verder slijt.
Kan ik zelf mijn crank van een Bosch-motor afhalen?
Dat kan met de juiste ISIS-crankpuller voor jouw motorgeneratie, maar omdat Gen2, Gen3 en Gen4/Smart System verschillend gereedschap en aandraaimomenten vragen, laten de meeste mensen dit door de werkplaats doen.
Zijn cranks van verschillende Bosch-generaties uitwisselbaar?
Nee. Gen2, Gen3 en Gen4/Smart System gebruiken elk een net andere spline- of lockring-maat. Controleer altijd eerst welke motorgeneratie je hebt.
Welke lengte crankarm heeft mijn e-bike?
Meestal 170 of 175 mm, soms 165 mm bij lage instapmodellen of bakfietsen. Dit staat vaak op de crank zelf gestempeld, of we kunnen het voor je opzoeken.
Kan ik een ander merk pedaal monteren?
Ja, vrijwel alle pedalen gebruiken dezelfde 9/16"-draad, ongeacht het motormerk. Let bij montage op de linkse draad van het linkerpedaal.
Wat kost het vervangen van een crank of kettingblad?
Dat hangt af van motorgeneratie en of er ook lagers of een lockring nodig zijn. Vraag een indicatie via WhatsApp met je framenummer erbij.
Is een los kettingblad hetzelfde probleem als een losse crank?
Nee, maar het voelt vaak hetzelfde aan (klikken/kraken bij trappen). Beide zijn de moeite van laten controleren waard — een losse bout is in de regel een kleine reparatie als je op tijd bent.
Stuur ons een foto of het framenummer via WhatsApp — we denken gratis mee en plannen zo nodig een controle in.
💬 WhatsApp 020-210 15 18 🔧 Werkplaatstarieven
