diameter, vulbus en verende opties
Je zadel zakt door, wiebelt of je wilt een verende zadelpen voor meer comfort — maar welke diameter heeft jouw fiets eigenlijk? We leggen uit hoe je meet, wat een vulbus (verloopbus) doet en waar je op moet letten voordat je iets bestelt.
De zadelpen is een van de onderdelen waar de meeste verwarring over bestaat: er is geen "standaardmaat" voor fietsen in het algemeen. Elk merk en soms zelfs elk model heeft een eigen buisdiameter, en een verschil van een paar tiende millimeter is al genoeg om een zadelpen te laten wiebelen of juist helemaal niet in het frame te krijgen. Bij ons in de winkel is dit een van de meest gestelde vragen: "welke maat zadelpen heeft mijn fiets?"
De verwarring wordt groter zodra je online gaat zoeken, want daar vind je zadelpennen in diameters van 25,4 tot 34,9 mm door elkaar, met en zonder vering, recht of met setback (achterwaartse verschuiving). Wij zetten de belangrijkste maten, de rol van een vulbus (ook wel verloopbus of zadelpen-shim genoemd) en de bekende merken voor je op een rij, zodat je niet met een verkeerd besteld onderdeel blijft zitten.
Let op: dit is een technisch onderdeel dat direct met je zitpositie en frame te maken heeft. Twijfel je over de maat of over hoe diep de zadelpen mag zitten, kom dan gewoon langs — wij meten het in vijf minuten na.
De meeste e-bikes gebruiken een van deze zes maten. Meet altijd zelf na — schattingen op basis van merk of bouwjaar zijn niet betrouwbaar genoeg.
| Diameter | Waar je dit vaak ziet |
|---|---|
| 25,4 mm | Kleinere framematen, sommige compacte stadsfietsen en oudere modellen |
| 27,2 mm | Zeer gangbaar bij stadsfietsen, trekking- en de meeste e-bikes met dunnere zadelbuis |
| 28,6 mm | Komt voor bij sommige merken als tussenmaat |
| 30,9 mm | Veel bij (elektrische) mountainbikes en modernere frames |
| 31,6 mm | Populair bij bakfietsen en stevigere e-bikeframes, ook veel gebruikt bij verende zadelpennen |
| 34,9 mm | Grotere/stevigere frames, vooral bij zwaardere bakfietsen |
Een zadelpen die net te dun is, kan gaan wiebelen of afbreken door metaalmoeheid. Een zadelpen die te dik is, past simpelweg niet. Ga bij twijfel altijd voor meten, niet voor gokken op basis van een ander model van hetzelfde merk.
Heeft je frame een grotere buisdiameter dan de zadelpen die je wilt gebruiken (bijvoorbeeld een 31,6 mm frame met een 27,2 mm zadelpen)? Dan gebruik je een adapter.
Een kort metalen buisje dat om de dunnere zadelpen schuift, zodat deze toch strak in de bredere framebuis klemt. Standaardovergangen zijn bijvoorbeeld 27,2 → 31,6 mm of 27,2 → 34,9 mm.
Dezelfde functie, andere benaming — vooral gebruikt in Engelstalige productomschrijvingen ("seatpost shim"). Verwar dit niet met een remklauw-shim, dat is iets anders.
Bij een verende zadelpen met een vulbus verdwijnt een deel van het comfort-effect, omdat de bus minder meebeweegt. Kies waar mogelijk direct de juiste diameter zadelpen in plaats van een bus + adapter te stapelen.
Elke zadelpen heeft een streepje of tekst ("MIN INSERT" / "STOP") dat aangeeft tot hoever hij minimaal in het frame moet zitten — vaak zo'n 65-100 mm, maar dit verschilt per fiets. Zit de pen minder diep, dan is het risico op afbreken of scheuren van het frame reëel. Steek de pen bij twijfel altijd tot ruim voorbij deze markering.
Een verende zadelpen vangt schokken van hobbels, drempels en slecht wegdek op voordat ze bij je onderrug aankomen — fijn bij een rechte rug of lage snelheid, minder relevant bij sportief rijden.
Modellen als de Cane Creek Thudbuster ST/LT/G4 en by.schulz G.2 ST/LT bewegen via een scharnierconstructie recht naar beneden, met flink veerwerk (tot 5 cm slag bij de LT-versie). Goed voor comfort, iets zwaarder en hoger dan een normale pen.
Modellen als SR Suntour SP12 NCX, Redshift en diverse Ergotec-uitvoeringen dempen met een rubberen of elastomeer element in de pen zelf — subtieler, minder onderhoudsgevoelig, kleinere veerweg.
De meeste verende zadelpennen zijn leverbaar met verschillende veerstijfheden (soft/medium/firm), afgestemd op lichaamsgewicht. Een te zachte veer laat je "doorzakken", een te harde veert nauwelijks mee. Geef bij bestellen altijd je gewicht door.
Los van vering bestaan er ook zadelpennen met setback (het zadel komt verder naar achteren te zitten dan bij een rechte pen) en verstelbare dropper-posts die je met een hendel in hoogte kunt verzetten — dat laatste zie je vrijwel alleen op elektrische mountainbikes, niet op gewone stads- of tourfietsen.
Een aluminium zadelpen in een stalen frame (of andersom) kan na verloop van jaren vastcorroderen door galvanische corrosie. Vooral bij fietsen die buiten hebben gestaan is dit een bekend probleem.
Zet een nieuwe zadelpen nooit droog in het frame. Gebruik bij een metalen frame en pen montagepasta of kopervet, en bij een carbon frame of carbon zadelpen uitsluitend carbon-montagepasta (geen gewoon vet — dat vermindert de grip en kan de pen laten doordraaien of juist te strak laten klemmen).
Bij de meeste merken is de zadelpen een los, vervangbaar onderdeel met een van de standaardmaten hierboven. Een paar merken wijken hiervan af.
Losse, ronde zadelpen in een van de standaarddiameters. Gewoon te meten en te vervangen.
standaardBij de VanMoof S3/X3, S5/A5 en S6-modellen zijn zadel en zadelpen één geïntegreerd geheel met een 34 mm-aansluiting: dit vervang je niet met een standaard zadelpen, alleen met het eigen VanMoof-onderdeel. Bij oudere VanMoof-modellen (vóór de S3) werkt wel een normale zadelpen met standaard 2-rail bevestiging.
merkgebondenCowboy geeft in eigen onderhoudsdocumentatie aan dat de zadelrails bij normaal gebruik licht mogen doorbuigen, wat op een klassieke klemconstructie wijst. Een officiële specificatie van de zadelpen-diameter konden wij niet bevestigen — meet dus zelf na of stuur ons een foto voordat je iets bestelt.
niet 100% zekerOok bij Brompton zit vaak een eigen telescopische zadelpen die bij het vouwmechanisme hoort — daar is standaard vervangen minder vanzelfsprekend dan bij een gewone stadsfiets. Twijfel je, neem dan contact op voordat je bestelt.
Een overzicht van veelgebruikte merken en onderdeelnamen — handig als je zelf verder zoekt of onderdelen wilt vergelijken.
SR Suntour (SP12 NCX), Cane Creek (Thudbuster ST/LT/G4), Kinekt, by.schulz (G.2 ST/LT), Redshift, Ergotec.
Zadelklem / zadelpenklem (31,8 of 34,9 mm), vulbus / verloopbus / seatpost shim, montagepasta, kopervet, carbon-montagepasta.
Seatpost, seatpost diameter, seatpost shim, suspension seatpost, minimum insertion mark, setback post, dropper post.
Zadelpen — de buis tussen frame en zadel die de zithoogte bepaalt.
Diameter — de buitenmaat van de zadelpen in millimeters, moet exact passen bij de binnenmaat van het frame.
Vulbus / verloopbus — adapterbusje om een dunnere zadelpen toch strak in een bredere framebuis te klemmen.
Zadelpen-shim — Engelse/internationale naam voor dezelfde vulbus.
Inzetdiepte (minimum insertion) — de markering die aangeeft hoe diep de pen minimaal in het frame moet zitten.
Zadelklem — het klemmetje boven op het frame dat de zadelpen op zijn plek houdt.
Setback — het naar achteren verschoven zijn van het zadelpunt ten opzichte van het midden van de pen.
Verende zadelpen — zadelpen met veer- of elastomeerconstructie die schokken opvangt.
Dropper post — verstelbare zadelpen die je met een hendel in hoogte kunt aanpassen, vooral op e-mtb's.
Montagepasta / kopervet — smeermiddel dat vastcorroderen van metalen onderdelen voorkomt.
Carbon-montagepasta — speciale pasta met wrijvingskorrels voor carbon onderdelen, in plaats van gewoon vet.
Galvanische corrosie — vastroesten/vastvreten van twee verschillende metalen die langdurig tegen elkaar zitten, versterkt door vocht.
Bij elke fiets die bij ons de deur uitgaat, checken we of de zadelpen op de juiste diepte en zonder speling in het frame zit.
Diameter, inzetdiepte, aandraaimoment van de zadelklem en of de pen niet droog (zonder montagepasta) in het frame zit.
Vastzittende zadelpennen losmaken, verende zadelpennen monteren en afstellen op gewicht, en zadelpennen met de juiste vulbus laten passen. Meer over onze werkplaats en tarieven vind je op onze reparatiepagina.
Een indicatie: een gewone rechte zadelpen in aluminium ligt doorgaans tussen de €15 en €40, een verende zadelpen tussen de €50 en €150 afhankelijk van merk en veerweg. Vraag ons gerust naar actuele prijzen en beschikbaarheid.
Hoe weet ik welke diameter zadelpen ik nodig heb?
Meet de buitendiameter van je huidige zadelpen met een schuifmaat, of check de sticker bij de zadelbuis van je frame. Twijfel je, kom dan langs — wij meten het na.
Kan ik altijd een vulbus gebruiken om een andere maat te laten passen?
Een vulbus werkt alleen om een dunnere pen in een bredere framebuis te laten passen, nooit andersom. Bij een verende zadelpen gaat een deel van het comfort verloren door de extra bus.
Waarom zit mijn zadelpen zo vast?
Meestal door galvanische corrosie tussen twee verschillende metalen, versterkt door vocht en de tijd. Voorzichtig losweken met kruipolie helpt vaak; lukt dat niet, dan is het werkplaatswerk.
Kan ik een verende zadelpen op elke fiets monteren?
Als de diameter klopt wel, maar let op de inzetdiepte — een verende zadelpen heeft vaak iets meer ruimte nodig dan een rechte pen. Geef ook je lichaamsgewicht door voor de juiste veerstijfheid.
Kan ik de zadelpen van mijn VanMoof vervangen door een standaardmaat?
Bij de S3, X3, S5, A5 en S6 is het zadel geïntegreerd met de zadelpen (34 mm-aansluiting) — daar kun je alleen het eigen VanMoof-onderdeel voor gebruiken. Bij oudere modellen werkt een gewone zadelpen met standaard rails.
Hoe diep moet de zadelpen minimaal in het frame zitten?
Kijk naar het streepje of de tekst op de pen zelf ("minimum insertion"). Dat verschilt per fiets, maar is vaak ergens tussen de 65 en 100 mm. Zit de pen minder diep, dan is er kans op afbreken.
Wat kost een zadelpen vervangen bij jullie?
Dat hangt af van het type pen en of er iets vastzit. Neem contact op via WhatsApp met je merk en model, dan geven we een indicatie.
Stuur ons een foto van je zadelpen of geef merk, model en bouwjaar door — dan denken we met je mee, zonder verplichtingen.
💬 WhatsApp 020-210 15 18 🔧 Werkplaatstarieven
